Twitter Facebook Amharc Raidio Mhacha Menu

Menu ×

07 Jun 2018

Tá grúpa Gaeilgeoirí as Ard Mhacha i ndiaidh a philleadh as deireadh seachtaine tumchónaithe i nGaeltacht ghrianmhar Thír Chonaill. D’eagraigh Cairde Teo turas go Gaeltacht Ghaoth Dobhair agus Gaeltacht na Rosann, a bhuí le páirtmhaoiniú ó chiste Bhliain na Gaeilge. Eagraíodh an turas le béim a leagan ar thábhacht na Gaeltachta d’fhoghlaimeoirí agus le ceiliúradh a dhéanamh ar thraidisiúin agus ar nósanna atá á gcleachtadh go fóill sna Gaeltachtaí ar chósta thiar na hÉireann.

Bhain an grúpa sult as seisiún scéalaíochta le roinnt scéalaithe ón cheantar a chaomhnaíonn seanchas agus scéalta na háite. Bhí Suzanne Ní Ghallchóir agus Brídanna Ní Bhaoill i mbun an tseanchais, sula ndeachaigh an grúpa chuig mórsheisiún de cheol traidisiúnta sa tábhairne iomráiteach ceoil ag Teach Hiúdaí Beag ar an Bhun Beag. Bhí cuid mhór de cheoltóirí na háite i láthair, Ciarán Ó Maonaigh, an fidléir mór le rá, ina measc, chomh maith le scaifte Meiriceánaigh a bhí ag freastal ar cheardlanna ceoil agus amhránaíochta sa cheantar.

Ar an Satharn, threoraigh Niall Mac Eachmharcaigh, aisteoir in Ros na Rún agus staraí áitiúl, threoraigh sé an grúpa ar shiúlóid thart ar Rann na Feirste. Labhair Niall ar bhunú an bhaile, ar an choláiste Gaeltachta d’fhoghlaimeoirí teanga as gach cuid den tír, ar an nasc láidir idir Tomás Cairdinéal Ó Fiaich nach maireann agus Gaeltacht Rann na Feirste, agus ar chuid de sheanchaithe, d’fhilí agus d’údáir an bhaile a chuir go mór le stóras litríochta na Gaeilge. Bhuail an grúpa leis an saineolaí ar logainmneacha, Donnchadh Ó Baoill, a labhair ar logainmneacha na háite, na n-oileán agus na gcarraigeacha féin. Agus bhuail siad le Antaine Mac Ruairí, ball den teaghlach ceolmhar, Clann Mhic Ruairí, agus cheoil sé cuid de na h-amhráin a scríobh clann Mhic Grianna, clann iomráiteach as Rann na Feirste.

Thug na Gaeil as Ard Mhacha cuairt fosta ar na ceantair Ghaeltachta , An Bun Beag agus Na Doirí Beaga agus chaith siad tamall faoin ghrian ar an trá álainn ag Machaire Clochaire, a bhfuil clú air as an longbhriseadh, Bád Eddie. Bhí ceolchoirm spesialta ar siúl oíche Shathairn in Amharclann Ghaoth Dobhair, an amharclann nuamhaisithe sa cheantar, leis na córanna áitiúla Gaeilge, Cór Ghaoth Dobhair agus Glórtha Uladh, agus shocraigh an dream ón chathair ar thrá Mhachaire Clochair le h-amharc ar dhul faoi na gréine a las an spéir thar Oileán Ghabhla. Ag caint ar an turas, dúirt Mícheál Ó hAodha, múinteoir Gaeilge le Cairde Teo, “Léirigh na h-imeachtaí uilig don ghrúpa go bhfuil an Ghaeilge faoi bhláth i bpobail bhríomhara Gaeltachta i dTír Chonaill, a bhfuil pobal fórasach ann a thugann urraim agus meas dá n-oidhreacht agus dá dtraidisiúin áitiúla. Mar Ghaeilgeoirí agus mar fhoghlaimeoirí Gaeilge, onóir atá ann dúinn cuairt a thabhairt ar an Ghaeltacht le bualadh leis na daoine sin a choinnigh an Ghaeilge beo mar theanga pobail.”